Achtergrond informatie jeuk

 

Als uw hond of kat blijvend last van jeuk heeft, dan kan er wel eens sprake zijn van een onderliggende allergie. Dit is een overgevoeligheid op alledaagse stoffen die op zichzelf niet schadelijk zijn (allergenen), maar in uw huisdier een overdreven reactie opwekken en daarmee jeuk geven. Voorbeelden van allergenen zijn uitwerpselen van huisstofmijt, schimmelsporen, pollen of voedselbestanddelen.

 Hoe ontstaat de jeuk?

Zodra de allergenen waarvoor uw huisdier allergisch is het lichaam binnentreden, meestal via de huid of via de darmen, geeft dit een overdreven respons van het afweerapparaat. Het lichaam probeert op deze manier het allergeen onschadelijk te maken, maar hierbij ontstaan de klachten van jeuk of diarree. Dit komt dus niet door het allergeen zelf, maar door de reactie van het afweersysteem op het allergeen.

 Welke allergieën komen bij honden en katten voor?

Er zijn drie hoofdgroepen van veelvoorkomende allergische huidaandoeningen:

  • vlooienallergie
  • voedselallergie
  • atopie

De verschijnselen van deze allergieën kunnen erg veel op elkaar lijken en er kunnen ook verschillende allergieën naast elkaar voorkomen.

Naast deze drie allergieën zien we bij de hond ook een aantal veel minder vaak voorkomende allergieën:

  • insectenbeetovergevoeligheid
  • medicijnovergevoeligheid
  • contactallergie

Vlooienallergie

Bij een vlooienbeet injecteert de vlo speeksel in de huid van uw hond of kat, wat altijd een kleine ontsteking en jeuk veroorzaakt. Is er sprake van een allergie, dan werken de eiwitten uit het vlooienspeeksel als allergeen. Het afweersysteem wekt dan een overdreven ontstekingsreactie op, wat gepaard gaat met heel veel jeuk. Uw huisdier heeft dan na één vlooienbeet al een ernstig huidprobleem te pakken, die lange tijd aan kan houden. Elke hond of kat kan een vlooienallergie ontwikkelen en zodra er sprake is van een allergie zal elke vlooienbeet een heftige reactie tot gevolg hebben.

De jeuk begint vaak op de rug, vlak bij de staart, maar kan zich ook uitbreiden naar de rest van lichaam. Lang niet altijd zullen er bij de dierenarts vlooien op uw huisdier gevonden worden, slechts 1 beet is voldoende om een huidprobleem te geven!

Een strikte vlooienbehandeling is bij deze dieren noodzakelijk! Soms is het nodig dat uw huisdier wordt ondersteund met medicatie die de ontstekingsreactie en de jeuk onderdrukt.

Voedselallergie

Een voedselallergie is een afwijkende reactie van het afweersysteem op een normaal gesproken onschadelijk bestanddeel uit het dieet (allergenen). De meest voorkomende allergenen zijn rundvlees, zuivel, kip, tarwe en eieren. Na het eten van de voeding worden de allergenen door de darmwand opgenomen, waarna ze in contact komen met het afweersysteem. Dit wekt vervolgens de allergische reactie op.

Dieren die overgevoelig zijn voor deze allergenen ontwikkelen hierdoor huid- en/of maagdarm klachten. Denk hierbij aan jeuk en ontstekingen van de huid en/of braken en diarree. De jeuk zorgt ervoor dat uw huisdier gaat krabben, bijten en likken, waardoor de huid tevens ontstoken kan raken met bacteriën en gisten.

De diagnose voedselovergevoeligheid kan enkel worden gesteld door middel van een eliminatiedieet.

De gouden standaard om een voedselovergevoeligheid uit te sluiten omvat een strikt zelfbereid dieet bestaande uit een eiwitbron waar uw huisdier nog nooit mee in aanraking is geweest. In Nederland komt dit vaak neer op een dieet van struisvogelvlees, paardenvlees of geitenvlees met gekookte rijst of (geschilde gekookte) aardappels.

Het recept:

  • 75 gram vlees per 5 kg lichaamsgewicht en 75 gram gekookte rijst of (geschilde gekookte) aardappels per 5 kg lichaamsgewicht
  • Gedurende ten minste 6 weken, strikt het dieet aanhouden
  • De eerste 3 dagen mag het nieuwe dieet gemengd worden met de oude voeding
  • Bij vermageren mag onbeperkt dit strikte dieet aangeboden worden.

Omdat deze voeding veel meer vocht bevat dat een commerciële brok, stoppen sommige dieren met drinken, de ontlasting is vaak dunner dan normaal en de eerste dagen kan zelfs diarree gezien worden. Combineer de voeding dan met vezelrijke sperziebonen ter compensatie. Is de diarree waterdun en houdt deze langer aan, neem dan contact op met de dierenarts en stop met het dieet.

Het is zeer belangrijk dat naast dit zelfbereide dieet geen ander voedsel zoals snoepjes, koekjes, stukjes kaas of worst gegeven worden.

Een alternatief voor het zelf koken bestaat in de vorm van gehydrolyseerde voeders. Kort gezegd is de eiwitbron in het voedsel zo klein gemaakt, dat het lichaam het niet meer herkent als allergeen. In onze kliniek werken wij samen met Royal Canin Anallergenic® en wij zien hier goede resultaten mee. Voordelen zijn het gebruiksgemak, deze brok is kant en klaar, het is een compleet voeder en prijstechnisch kan het voor een grotere hond voordeliger zijn. Ook hier geldt dat het zeer belangrijk is dat naast deze voeding geen ander voedsel als snoepjes, koekjes, stukjes kaas of worst gegeven mag worden! U wordt hierin begeleid door onze voedingsconsulentes.

Als de klachten inderdaad verdwijnen op basis van dit dieet, dan is het van belang om in deze fase een provocatie studie te starten om de diagnose sluitend te krijgen. De komende twee weken kan alles gevoerd worden wat uw huisdier gewend was om te eten/wel eens gegeten heeft.  Let op of de verschijnselen binnen deze 2 weken terugkomen. Vaak is dat al met 3 dagen het geval. Komen de klachten terug bij herintroductie van het oude dieet, dan is de diagnose met zekerheid gesteld. Zaak is dan om een volledig commercieel voeder te vinden waar het dier klachtenvrij op blijft. Dit zal dan gedurende de rest van het leven gegeven moeten worden. Als de klachten niet terugkeren bij de provocatie studie, dan is er sprake van een (subklinische) atopie.

Atopie  

Bij een atopische dermatitis ontstaat een allergische reactie op allergenen in de lucht en in de omgeving van uw huisdier. Denk hierbij aan huisstofmijt, boom- en graspollen of schimmelsporen. Via de huid komen deze in wezen onschadelijke stoffen in het lichaam terecht en wekken een allergische reactie op. Doordat de barrièrefunctie van de huid verminderd is treden er ook makkelijker bacteriële en/of gist infecties op, wat het probleem alleen maar verergert. De klachten kunnen variëren van huidontstekingen tot ernstige jeuk.

Deze ziekte is helaas niet te genezen, maar wel kunnen we proberen de klachten zoveel mogelijk onder controle te krijgen en te houden. Dit is echter maatwerk en voor iedere hond weer anders.

Hoe stel je de diagnose? Allereerst is het van belang om een andere allergie uit te sluiten. Wij zullen dan ook altijd starten met het uitsluiten/bevestigen van een voedselovergevoeligheid. Vervolgens gaan we op zoek naar de allergenen die het probleem veroorzaken. Bij Dierenkliniek Hattem voeren we bloedtesten uit om in kaart te brengen welke allergenen een rol spelen bij de allergie. Een specialist dermatologie kan daarnaast ook een huidtest (intradermale priktest) gebruiken. Omdat geen enkele test 100% duidelijkheid geeft, wordt er soms gekozen om een combinatie van beide testen uit te voeren.

Als uw huisdier inderdaad atopische dermatitis heeft, is de mooiste oplossing om het dier niet meer in aanraking te laten komen met de allergenen, maar helaas is dit vaak niet uitvoerbaar! De behandeling bestaat meestal uit een combinatie van verschillende therapieën.

  • Desensibilisatie therapie
  • Jeuk en ontstekingsremmende medicatie
  • Ondersteunen van de huid barrière
  • Antimicrobiële behandeling (antibiotica)

Als er een desensibilisatie therapie gestart wordt, krijgt uw huisdier injecties toegediend waarin die allergenen verwerkt zitten waar de hond allergisch voor is. Door dit in een vast schema toe te dienen met steeds langere periodes tussen de injecties, went het lichaam aan het allergeen en pogen we het lichaam te sturen minder allergisch te reageren. Bij 60-70% van de patiënten geeft dit een duidelijke verbetering van de klachten. Het duurt gemiddeld 6 maanden voordat goede resultaten gezien worden. Na 8-9 maanden evalueren we de behandeling. Bij gebleken succes zal deze behandeling levenslang zijn.

Niet alle honden worden klachtenvrij met een desensibilisatie therapie. We kiezen er dan voor om te ondersteunen met ontstekingsremmende en jeuk remmende medicatie. Daarnaast is het van belang om de huid barrière te ondersteunen, bijvoorbeeld door de voeding aan te passen ( Skin Care Royal Canin®) of voedingssupplementen te gebruiken (Soluderm®).

Bron: S. M. Heuving, Dierenkliniek Hattem, 2015